این مطلب ۱۶۲۵ بار خوانده شده

علل کم‌خونی زنان و روش درمان آن

طبق آمارهای سازمان بهداشت جهانی، یک چهارم جمعیت جهان به بیماری کم خونی مبتلا هستند که بیش از نیمی از آن‌ها را زنان و دختران تشکیل می‌دهند.
نسخه مناسب چاپ

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی سپاه استان قم، در رابطه با فقر آهن و کم خونی زنان، خبرهای اسف بار زیادی از گوشه و کنار می‌شنویم: «کم خونی یا فقر آهن یک نفر از هر پنج نفر خانم را گرفتار می‌کند و در میان خانم‌های باردار این رقم به یک نفر از هر دو نفر میرسد. به عبارت ساده تر نیمی ازافراد باردار، دچار کم خونی فقر آهن هستند.» یا «کم خونی یکی از شایعترین بیماریهای رایج در میان زنان است.» بر طبق آمارهای سازمان بهداشت جهانی، یک چهارم جمعیت جهان به بیماری کم خونی مبتلا هستند که بیش از نیمی از آن‌ها را زنان و دختران تشکیل میدهند.» هم‌چنین براساس آمارهای وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، نزدیک به نیمی از زنان ایرانی به کم خونی مبتلا هستند. این در حالی است که حدود ۲۰ درصد از این زنان بیش از دیگران در معرض خطر مرگ قرار دارند!

 اما به واقع زنان برای رفع این مشکل و یا حداقل بهبود آن چه باید بکنند؟ آیا این دغدغه قابل پیشگیری است یا بخواهیم و نخواهیم بالاخره گریبان همه زنان را خواهد گرفت!؟ تا چه حد داروهای شیمیایی پاسخگوی رفع این بیماری مزمن در زنان است؟ استفاده زنان از داروهای گیاهی و طب سنتی تا چه اندازه مفید می‌باشد؟!

کم خونی چیست؟
اکسیژن لازم برای سوخت و ساز طبیعی بافت‌های بدن را گلبول‌های قرمز موجود در خون فراهم می‌کنند. گلبول‌های قرمز حاوی هموگلوبین (پروتئین مسئول حمل اکسیژن) هستند. اگر مقدار گلبول‌های قرمز یا هموگلوبین خون فردی ده درصد کمتر از استاندارد آن جامعه باشد، کم خون محسوب می‌شود. به طورکلی، کاهش تعداد گلبول‌های قرمز خون را «کم خونی» می‌نامیم.

علل کم خونی زنان
۱- تغذیه و رژیم‌های ناسالم: رژیم‌های غذایی یکی از مهم‌ترین عوامل کم خونی است زیرا گاهی فرد بدون اطلاع و بدون مشورت با کارشناس تغذیه شروع به گرفتن رژیم‌های سخت مانند گیاه خواری برای اهداف مختلفی چون لاغری و کاهش وزن می‌کند که متاسفانه حتی موادی نظیر مواد غذایی بدون آهن ، گروه ویتامین ب ،اسید فولیک ، ب ۱۲ و مواد غذایی حاوی ویتامین ث _هر چند این ویتامین در کم خونی نقش مهمی ندارد ولی وجودش باعث جذب آهن در دستگاه گوارش می‌شود_ را از سبد غذایی حذف می‌کنند.

۲- کاهش تولید گلبول قرمز در مغز استخوان:  گاهی ممکن است کم خونی به دلیل اختلال تولید گلبول قرمز در مغز استخوان انجام پذیرد که به دلائل متفاوتی از قبیل  قرار گرفتن در مقابل تشعشعات رادیو اکتیو که باعث التهاب و اختلال در مغز استخوان می‌شود، انجام می‌پذیرد.
۳- خونریزی و از دست دادن خون: جراحی‌های سنگین ، بریدگی ، خونریزی دستگاه گوارش و حتی قاعدگی‌های طولانی می‌توانند باعث از دست دادن خون و در نتیجه فقر آهن شوند.
۴- تداخل دارویی: مصرف داروهای آنتی بیوتیک و هم‌چنین داروهای ضد التهاب در دستگاه گوارش اختلال ایجاد کرده و باعث کاهش جذب آهن و گروه ویتامین ب می‌شوند.
۵- بیماری: گاهی علت کم خونی بیماریی است که فرد به آن مبتلا می‌باشد گاهی بدن دچار بیماری‌های خود ایمنی می‌شود و به اشتباه سلول‌های مفید را هدف قرار داده و از بین می‌برد.
۶- بارداری: بارداری زمانی است که کودک با تغذیه از بدن مادر رشد کرده و مادر را نیازمند به دریافت مواد ضروری می‌نماید.
۷- اسهال مزمن: به دلیل طولانی شدن مدت زمان اسهال مواد مورد نیاز بدن در این مدت به درستی جذب نمی‌شود.
۸- تغذیه با شیر مادر: نوزادانی که معمولاً با شیر مادر تغذیه نمی‌شوند بیش از دیگر نوزادان دچار کم خونی و فقر آهن می‌شوند؛ علت این موضوع مربوط است به این که جذب آهن از طریق شیر مادر سریع‌تر و مطمئن تر از شیر خشک است پس توصیه می‌شود تا حداقل یک سالگی نوزاد را از شیر مادر تغذیه کنند.
۹- آلودگی آب و هوا: سرب موجود در هوای آلوده شهرها که منجر به نوعی کم خونی مزمن و مقاوم به درمان، کاهش سطح بهره هوشی، خستگی مزمن و … می‌شود. به همین جهت اگر بیمار در شهرهای بزرگ زندگی می‌کند، با فرض بالا بودن میزان سرب در خون وی، قبل از شروع درمان، با انجام حجامت عامّ، نسبت به کاهش سطح خونی سرب در وی اقدام کنید. هم‌چنین سرب از طریق سیستم‌های لوله کشی آب شهری(به دلیل استفاده از لوله‌های حاوی سرب) و نیز برخی ظروف غذاخوری ( از جمله ظروف استیل و ظروف مسی سفید شده با سرب) و یا حتّی سرب موجود در رنگ دیوار منازل هم می‌تواند وارد بدن شود.
۱۰-  پایین بودن کیفیت واقعی تغذیه: این مسأله تابعیت چندانی از مسائل اقتصادی ندارد و حتّی اغلب، در بین طبقات مرفّه یا ساکنین شهرهای بزرگ می‌تواند شدیدتر باشد که شاید شایع‌ترین و مشکل سازترین مورد، گسترش فرهنگ استفاده از غذاهای غیرخانگی و به ویژه فست فودهاست.
۱۱- استفاده از ظروف آلومینیومی، تفلون و … برای طبخ غذا.
۱۲- اشکال در جذب آهن از روده: مانند پولیپ روده، اسهال‌های مزمن، جراحی‌های انجام شده در روده، مصرف زیاد داروهای ضد اسید(مثل رانیتیدین، سایمتیدین، فاموتیدین، امپرازول، شربت هاب آنتی اسید و … چرا که اسید معده از عوامل مؤثر در جذب آهن می‌باشد)
۱۳-  یبوست به معنای عامّ آن.
۱۴- خونریزی‌های ضعیف و دنباله دار گوارشی( مثلاً در زخم معده، سرطان روده، همورویید (بواسیر)، شقاق مقعد و ….)
۱۵- مصرف داروهایی مثل کلستیرامین، پانکراتین و تتراسایکلین.
۱۶- عفونت‌های مزمن و درمان نشده.
از عوامل دیگر مؤثر در ایجاد کم خونی زنان می‌توان به ناهنجاری‌های ژنتیکی، بیماری‌های مزمن، مسمومیت‌های دارویی، مشکلات افتصادی نیز اشاره داشت.

*چه گروه‌هایی از بانوان بیشتر در معرض کم خونی یا فقر آهن هستند؟

الف) در بین خانم‌ها، افراد باردار در معرض خطر بیشتری هستند که علت آن، افزایش نیاز به آهن جهت برطرف کردن نیازهای جنین برای رشد است. مقدار نیاز به آهن در خانم‌های باردار طی سه ماهه دوم و سوم بارداری به حدی افزایش می‌یابد که یا باید غذاهای مصرفی آن‌ها محتوی آهن زیادی باشد یا قرص آهن مصرف کنند. به علاوه، ابتلا به بیماری‌های مزمن عفونی و انگلی نیز از علل عمدهٔ کم خونی‌های دوران بارداری در کشورهای درحال توسعه است.
ب) کم خونی در زنان و دختران، به دلیل خونریزی‌های دوران قاعدگی
ج) خونریزی حین زایمان (زنان در هر زایمان طبیعی به طور متوسط ۶۰۰ سی سی خون از دست می‌دهند.)
د)زنان شیرده
ه) خانم‌های در آستانهٔ یائسگی

*نشانه‌های کم خونی و فقر آهن
*رنگ پریدگی پوست، زبان و مخاط داخل لب و پلک چشم‌ها
*ضعف و خستگی زودرس
*سرگیجه، به خصوص به هنگام بلند شدن از زمین
*بی حوصلگی، افسردگی و سایر اختلالات خلقی
*سردرد
*خواب رفتن و سوزن سوزن شدن دست و پاها
*حالت تهوع
*کاهش (و گاهی افزایش)خونریزی قاعدگی
*کاهش حافظه، توان یادگیری و نهایتاً افت تحصیلی
*تیرگی دور چشم
*بعضی یبوست‌های مقاوم به درمان
*برخی جوش‌های مقاوم به درمان
*ریزش مو و گود شدن روی ناخن(یا ناخن قاشقی که در کم خونی‌های شدید دیده می‌شود.)
*تمایل و ولع برای خوردن موادی است که جزو مواد غذایی طبقه بندی نمی‌شوند؛ مثل خاک، گل، برنج خام

دیدگاه ها

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.